Kendini Sabote Etmek: Önündeki En Büyük Engel Sensin

“Bunu başaracağımı sanmıyorum.”, “Sevilmeye layık değilim,”, “Boşuna çalışıyorum, bir faydam olmuyor zaten,”, “Neden bunu yapmaya devam ediyorum.” Gün içerisinde kendinizi bu ve benzeri daha birçok cümleyi düşünürken veya söylerken buluyor musunuz? Siz de kendinizi sabote ediyorsunuz demektir. Bu yazıda sizlere kendini sabote etmenin nedenlerinden ve bunu nasıl aşabileceğinizden bahsedeceğim.

Kendini Sabote Etmek Nedir?

Sabotaj, genellikle gizli bir şekilde bir şeyi yok etme veya baltalama eylemidir. Kendini sabote etme terimi ise yıkıcı davranışlar kişinin kendine yönelttiğinde kullanılır. İlk başta, bunu yaptığınızı bile fark etmeyebilirsiniz. Ancak olumsuz alışkanlıklar sürekli olarak çabalarınızı baltalıyorsa, bir tür psikolojik olarak kendine zarar verme olarak kabul edilebilirler.

Kısaca kendini sabote etmek, kişinin kendine olan güvenini ve saygısını azaltır. Başkalarıyla olan ilişkilerini etkiler.

Kendini Sabote Etmenin Belirtileri

Kendini sabote etme, her kişiye özgü birçok farklı davranışta kendini gösterebilir. Ancak bazı yaygın, yinelenen örnekler bulunmakta.

  • Ertelemek
  • Bir şeyler ters gittiğinde başkalarını suçlamak
  • İşler yolunda gitmediğinde uzaklaşmayı seçmek 
  • Sürekli olarak arkadaşlarınız veya ortaklarınızla kavga etmek
  • Kendinize uygun olmadığını düşündüğünüz insanlarla birlikte olmak
  • İhtiyaçlarınızı ifade etmede sorun yaşamak
  • Kendine olan inancı yitirmek

Eğer yukarıda sıralanan maddelerden biri veya birkaçını yaptığınızı fark ederseniz, kendinizi sabote ediyorsunuz demektir.

Kendini Sabote etmenin yolları
Kendini Sabote Etme

Kendini Sabote Etmenin Nedenleri

Kendinizi sabote etmenize neden olan davranışlar, travmatik bir çocukluk veya toksik ilişki gibi önceki bir duruma uyum sağlamaya ve orada karşılaşılan zorluklardan kurtulmaya yardımcı olabilir. Kişiyi sakinleştirmiş veya savunmuş olabilir. Ancak bu yöntemler, durum değiştiğinde zorluklara neden olabilmektedir.

Kendini sabote etmeye neden olan büyük faktörleri şöyle sıralayabiliriz;

Çocuklukta Öğrenilen Kalıplar

En köklü ilişkilerimizde ortaya konan kalıplar, yaşam boyunca ilişkilerde sıklıkla tekrarlanır. Çünkü her bir davranış ve tutum alışkanlığa dönmüş ve kalıplaşmıştır. Onlardan vazgeçmek çok zordur.

Geçmiş İlişki Dinamikleri

Daha önceki ilişkilerinizde, romantik olsun ya da olmasın, neye ihtiyacınız olduğunu sorarken desteklenmediyseniz veya duyulmadıysanız, mevcut ilişkilerinizde etkili bir şekilde iletişim kurmakta zorlanabilirsiniz. Geçmiş ilişkilerinizde kendinizi öfke, reddedilme ve diğer olumsuz deneyimlerden korumak için sessiz kalmış olabilirsiniz. Fakat sonuç olarak, ihtiyaçlarınızı savunmayı öğrenmemiş olursunuz.

Başarısızlık Korkusu

Hayalinizdeki işte, ilişkinizde veya hatta iyi bir ebeveyn olmada başarısız olmak istemiyorsanız, istemeden kendinizi sabote edebilirsiniz. Başarısızlıktan kaçınmak istemek, denemekten kaçınmanıza neden olabilir. Denemezseniz başarısız da olamazsınız. Bu yüzden bilinçaltınız size bahaneler üretir ve kendinizi sabote etmenin yollarını sunar.

Kontrolcü Olmak

Kendini sabote eden davranışlar, bir durumu kontrol etme ihtiyacınızdan da gelişebilir. Kontrol sizdeyken kendinizi güvende, güçlü ve yolunuza çıkan her şeyle yüzleşmeye hazır hissedebilirsiniz. Bazı kendini sabote etme türleri bu kontrol duygusunu sağlar. Yaptığınız şey duygusal sağlığınız veya ilişkileriniz için harika olmayabilir, ancak kendinizi savunmasız hissettiğinizde kontrolü elinizde tutmanıza yardımcı olur.

Örneğin; birine duygusal olarak açılmak savunmasız hissettirebilir. Bir şeyleri içinizde tutarak, üstünlük gibi hissettiren şeyi korursunuz. Ancak günün sonunda, kendi hislerinizi ve düşüncelerinizi paylaşarak yakınlık kurmanın ödüllerini almıyor olursunuz.

Kendini Sabote Etmeyi Önlemenin Yolları
Kendini Sabote Etmeyi Önlemek

Kendini Sabote Etmeyi Önlemenin Yolları

  • Kendini Sabotaj Eden Davranışlarınızın Farkına Varın

Kendini sabote etmeyi durdurmak için önce buna yol açan davranışlarınızı tanımanız gerekir. Uzun zamandır sahip olduğunuz ama asla gerçekleştiremediğiniz hedefleri düşünün. Karar vermeyi ertelediğiniz belirli alanlar var mı? Önemli şeyler için bile motivasyon eksikliği çekiyor musunuz? Belirgin bir sebep olmaksızın sıklıkla başarısız olduğunuz bir şeyi düşünün. Yapabileceğinizi veya daha iyisini yapabileceğinizi bildiğiniz için sizi rahatsız eden ve sizi tatmin etmeyen bir faaliyet veya görev var mı? Kendinize bunun gibi sorular sormak acı verici olabilir, ancak önemlidir. En önemli adım sorunlu davranışları fark etmektir.

  • Davranışa Yol Açan Duyguları Fark Edin

Kendini sabote etme davranışı genellikle kaygı, öfke ve değersizlik duygularından kaynaklanır. Olumsuz sonuçları olan veya başkalarını haksız yere etkileyen davranışlarda bulunmamak için her zaman duygularınızı yönetmeyi hedefleyin. Kontrolden çıkmadan önce öfke ve kaygının uyarı işaretlerini kontrol edin.

  • Duyguya Neden Olan Düşünceyi veya İnançları Belirleyin

Muhtemelen, olumsuz davranışa yol açan duygu, mantıksız düşüncelerden kaynaklanmıştır. Bu düşüncelerin kanıtlarını düşünün. Kendini sabote etme davranışında bulunurken kendinize ne söylediğinize dikkat edin. Ne kadar aptalca veya gerçekçi görünse de tüm olumsuz konuşmalarınızı yazın. Bunu yapmak için ideal zaman, davranışla meşgul olduğunuz zamandır. “Bilinç akışınızı” izleyin ve yazın.

  • Davranışlarınızı, Duygularınızı ve Düşüncelerinizi Değiştirin

Kendini sabote etmeyi tetikleyen olumsuz duygu, davranış ve düşüncelerin farkına vardıkça, onlara meydan okumaya başlayabilirsiniz. Eğer bu üç yönden birini değiştirebilirseniz, diğer ikisi de daha kolay değişecektir. Mantıklı ve olumlu olumlamalarla olumsuz düşünceye meydan okuyun. Varsayımlarınızı tersine çevirin ve çok ihtiyaç duyulan bir bakış açısı kazanın. Ardından, bu yeni olumlu kendi kendine konuşmayı başarabilecekleriniz ve elde etmek istediklerinizle ilişkilendirin. Becerileriniz, inançlarınız ve davranışlarınız hizalandığında, aklınıza koyduğunuzu yapmak için gerekli zihinsel, duygusal ve fiziksel durumları yaratabilirsiniz.

  • Kendinizi Destekleyici Davranışlar Geliştirin

Kendini sabote etme davranışlarının yanlış mantığını tespit edip yenmeye başladığınızda, benlik saygınızı yeniden inşa etmeye başlayabilirsiniz.

Şu soruları sorun: Kendinize olumlu ya da cesaret verici ne söyleyebilirsiniz? Hedefinize ulaşmanın birden fazla yolu var mı? Daha büyük hedeflere ulaşma yolunda, daha küçük hedefler belirleyip bunları gerçekleştirerek kendinize olan güveninizi geliştirebilir misiniz?

Ardından, olumlu yönde ilerlemeniz için size ilham verecek bir mesaj bulmak için cevaplarınızı kullanın. Örneğin, “Bu projeyi zamanında tamamlayamasam da kendimi aşmam için gereken kaynaklara ve becerilere sahip olduğumu biliyorum. Projeyi ele almaya başladığımda, stresin çoğunun ve ertelerken taşıdığım kaygının biteceğini atacağımı biliyorum.”

Konu ile ilgili hazırlamış olduğum videoya buradan ulaşabilirsiniz.

Danışmanlık ve Eğitimlerim hakkında bilgi almak için benimle irtibata geçebilirsiniz.

İletişim Formu – Whatsapp – Telefon ile Arama

2 thoughts on “Kendini Sabote Etmek: Önündeki En Büyük Engel Sensin

  1. Melek

    Öncelikle merhaba, çalışmanızın yayınlanma tarihini paylaşabilir misiniz?
    Projemizde sizin çalışmanıza yer verdik ve kaynakçamızda da belirtmek istiyoruz. İlginiz için şimdeiden teşekkür ederiz.

    Reply
    1. Vecihe Çınar Post author

      Merhaba Melek hanım,
      Yazım 14 Ağustos 2021 11:49 olarak yayınlanmıştır. İlginiz için teşekkürler.
      Sevgiler.

      Reply

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir